Zinde Sağlık . Com Diyetisyen Zehra Akören Web Sayfasına Hoşgeldiniz.
OBEZİTE “ŞİŞMANLIK” NEDİR?
Obezite : İdeal vücut tartısına göre sahip olduğunuz ağırlık fazlalığıdır.Yanlış beslenmekten kaynaklanan vücut enerji dengesinin bozulması dışında, genetik, hormonal, psikolojik ve besin alerjilerinden kaynaklanan nedenleri olabilir.
ile hesaplanabilir. Besin alerjilerinden kaynaklanan obezite İMMOPRO300 TESTİ İLE saptanabilmektedir.
OBEZİTEYİ BELİRLEYEN KRİTERLER :
1) En yaygın ölçüm vücut kitle endeksi dir.(VKI) veya “BodyMass İndex”olarak adlandırılır. VKİ değerleri :(kg / m² ) olarak hesaplanır. Örn : 85 kg 1.75 cm boyunda bir bayan için VKİ : 27,7 dir.
Olarak vasıflandırılır.
2) Bel çevresi ölçümü geçerli bir ölçümdür. Bel bölgesi kalınlığı;
Erkek: 94-102 cm
Kadın: 80-88 cm olmalıdır.
3) Bel / Kalça Oranı Bel/ Kalça oranının < 0,7 olması normal sayılır. Kadın da 0,8 üzeri Erkekte 1,0 üzeri şişmanlık göstergesidir.
4) Deri Kıvrım Kalınlığı DKK : Triseps veya subskapula DKK da tek başına veya birlikte kullanılabilinir.
Kadın : 30 mm
Erkek : 20 mm üzeri şişmanlığı tanımlar.
VÜCUT YAĞ DAĞILIMI :
Vücudumuzda depo olan yağ; adipoz dokuyu oluşturan trigliseritlerdir. Yetişkin kadının Beden Ağırlığının % 20 – 27 si Yetişkin erkeğin Beden ağırlığının % 12 – 15 ‘i Adipoz dokudur.
Adipoz dokunun vücuttaki dağılımı Erkek ve kadında değişiklik gösterir.
ANDROİD TİP : Yağın bedenin üst tarafında (Elma Biçimi)
JENOİD TİP : Yağın bedenin alt tarafında (Armut Biçimi) toplanmasıdır. Armut biçimi kadında daha sıklıkla görülür.
ALINAN ENERJİ= HARCANAN ENERJİ dengesi bozulduğunda alınan enerjinin fazlası yağ dokusunda artışa neden olur. Yağ hücrelerine yeni lipitler eklenir (hipertrofi) veya yeni yağ hücreleri sentezlenir , hücre sayısı artar. (Hiperplazi) Böylece ağırlık artışı meydana gelir.
Hiperplazi --> Çocuk ve Yetişkinde büyüme sürecinin bir kısmıdır. Hipertrofi --> Yetişkinlikte ağırlık kazanımı daha çok hücre genişlemesi şeklinde olur.
Hiperplazik şişmanlıkta ağırlık kaybı güç olur ve verilen kilolar hızla geri alınabilir.
Yaşa bağlı olarak Bazal Metabolizma hızı azalacağından özellikle menapoz döneminde şişmanlık bir sağlık sorunu olarak ortaya çıkar. Menapoz döneminde VKİ nin % 25 ten % 27 kayması osteoperoz riski asçısından; yağ hücrelerinde depolanmış olan östrojen nedeniyle olumlu bir etki gösterir. Bu nedenle şişmanlık; Balık etinde olmakla karıştırılmamalıdır.
ŞİŞMANLIĞIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR :
KALP-DAMAR HASTALIKLARI : ABD ‘DE yapılan bir çalışmada yüzbinden fazla kadın 16 yıl boyunca izlenmiş olup VKİ > 29 kg/ m² olan kadınlarda kardiovasküler hastalıktan ölüm, VKİ < 21 kg/ m² OLANLARA GÖRE 4 KAT FAZLA SAPTANMIŞTIR.
YÜKSEK KAN BASINCI : "Hipertansiyon” Sistolik ve diyastolik kan basıncının 140/90 mmHg dan yüksek olarak tanımlanan hipertansiyon; serebrovasküler hastalıklar için önemli bir risk kaynağıdır. Her bir kiloluk düşüş, kan basıncını 2 mm/Hg basıncı aşağıya düşürür.
ŞEKER HASTALIĞI : “Diyabet” Tip I Diyabet sıklığı şişman kadınlarda zayıf olanlara nazaran orta yaşlardan itibaren % 30 FAZLADIR.Türkiye’de her 100 kişiden 2 si şeker hastasıdır.
KANSER : Kanserin değişik çeşitlerinin şişmanlıkla ilgili olduğu saptanmıştır. Postmenapozal dönemde meme kanseri, over kanseri bunlardan biridir. Unutulmamalıdır ki kanser hücreleri yağ hücresinden beslenir.Az sıvı tüketimi ayrıca mesane,prostat ve testis kanser riskini arttırır.
REFLÜ : Mide ile yemek borusu arasındaki kaslardan oluşan kapağın gevşemesinin önemli nedenlerinden biri de şişmanlıktır.
SAFRA KESESİ TAŞI : 20-60 Yaşlar arasında kadınlarda safra taşı görülme sıklığı erkeklere nazaran 3 kat fazladır. Yaş-şişmanlık-sık doğum safra taşı görülme sıklığını arttırır.
BÖBREK TAŞI : Sıvı alımı yetersizliği ve yanlış beslenmeden kaynaklanan şişmanlık böbrek taşı oluşmasının nedenlerinden biridir.
GUT : Vücuda alınan fazla proteinli gıdaların son atık ürünü olan “Ürik Asid “ maddesinin vücutta fazla birikip, eklem boşluklarına girişi sonucu eklemlerde oluşan iltihabi bir hastalıktır.
KISIRLIK : Hormonal şişmanlık söz konusu olduğunda hem erkekte hem de kadın da kısırlık nedeni olabilir. Obezite spermleri olumsuz etkiler.
DEPRESYON : Özellikle menapoz döneminde kilo alımı ile birlikte depresyona sık rastlanır. Bu dönem de yapılacak bir beslenme eğitimi sıkıntıların oluşumunu engelleyebilir.
BEL-BOYUN FITIĞI : Yanlış beslenmenin tetiklediği osteoperoz boyun fıtığı nedeni olabilir.
ASTIM : Obesite ile birlikte akciğer kapasitesi daraldığından nefes alıp verme, merdiven çıkma zorlaşır. Allerjiye karşı meyil artar.
OBEZİTEDEN KORUNMANIN YOLLARI:
-
Yaşımıza uygun olan boy-kilo ölçümünü ve vücut yağ oranımızı bilmek.
-
Hormonlarımızın doğru çalışıp çalışmadığını kontrol ettirmek.
-
Stresle baş etme tekniklerini öğrenmek. Meditasyon, yoga gibi..
-
Fiziksel aktiviteyi arttırmak.
-
Öğün atlamamak.
-
Ara öğünleri önemsemek.
-
Bir besin alerjisi olup olmadığını test ettirmek.
-
Genetik yapımızı bilmek.
-
Doğru zamanda, doğru miktarda, doğru besinleri vücudumuza almak, bunun için bir diyetisyenle iş birliği yapmak ve beslenme alışkanlıklarımızı yeniden yapılandırmak.
-
Uyku saatlerine özen göstermek.
-
Boşaltım sisteminin iyi çalışmasını sağlamak.
